T
Thu Hồng
Guest
Theo số liệu tổng hợp từ Cục Hải quan, tháng 3/2026, kim ngạch xuất khẩu thủy sản của Việt Nam sang ASEAN đạt 65,9 triệu USD, tăng 57,8% so với tháng trước và tăng 14,7% so với cùng kỳ năm 2025. Lũy kế 3 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu thủy sản sang khu vực này đạt 184,2 triệu USD, tương đương 25,6% kim ngạch của cả năm 2025.
Hiện ASEAN chiếm khoảng 7,1% tổng kim ngạch xuất khẩu thủy sản của Việt Nam, đứng sau các thị trường lớn như Trung Quốc, Mỹ, Nhật Bản và EU. Dù tỷ trọng chưa lớn, song đây được đánh giá là thị trường có dư địa tăng trưởng tốt nhờ lợi thế khoảng cách địa lý gần, chi phí logistics cạnh tranh và các ưu đãi thuế quan trong nội khối ASEAN.
Hiện ASEAN chiếm khoảng 7,1% tổng kim ngạch xuất khẩu thủy sản của Việt Nam, đứng sau các thị trường lớn như Trung Quốc, Mỹ, Nhật Bản và EU. Dù tỷ trọng chưa lớn, song đây được đánh giá là thị trường có dư địa tăng trưởng tốt nhờ lợi thế khoảng cách địa lý gần, chi phí logistics cạnh tranh và các ưu đãi thuế quan trong nội khối ASEAN.
Cá da trơn tiếp tục là mặt hàng xuất khẩu chủ lực của ngành thủy sản sang thị trường ASEAN. Ảnh: Ngọc Trinh
Trong cơ cấu xuất khẩu thủy sản sang ASEAN, cá da trơn tiếp tục là mặt hàng chủ lực với kim ngạch đạt 19,3 triệu USD trong tháng 3/2026, tăng 74,2% so với tháng trước và tăng 21,3% so với cùng kỳ năm ngoái.
Mực và bạch tuộc cũng ghi nhận tăng trưởng mạnh khi đạt 11,4 triệu USD, tăng 83,2% so với tháng trước và tăng 24,7% so với cùng kỳ năm 2025. Đây là nhóm sản phẩm được hưởng lợi từ sự phục hồi của ngành du lịch, dịch vụ ăn uống và tiêu dùng tại nhiều nước Đông Nam Á. Riêng xuất khẩu tôm sang ASEAN đạt 6,9 triệu USD, tăng 36,7% so với tháng trước và tăng 31,9% so với cùng kỳ năm trước. Tôm hiện chiếm khoảng 10,5% cơ cấu xuất khẩu thủy sản sang khu vực này.
Xét về cơ cấu sản phẩm, cá da trơn chiếm tỷ trọng lớn nhất với 29,6%, tiếp đến là mực và bạch tuộc 17,4%, tôm 10,5%, cá ngừ 5,6%, còn lại là các sản phẩm thủy sản khác.
Dù kim ngạch tăng mạnh, giá xuất khẩu một số mặt hàng thủy sản sang ASEAN trong tháng 3/2026 có xu hướng điều chỉnh giảm nhẹ so với tháng trước do nguồn cung dồi dào hơn và áp lực cạnh tranh trong khu vực. Trong đó, giá xuất khẩu bình quân mực và bạch tuộc đạt 11,1 USD/kg, giảm 5,7% so với tháng trước nhưng vẫn tăng 34,2% so với cùng kỳ năm 2025. Giá cá da trơn đạt khoảng 2,1 USD/kg, giảm 9% so với tháng trước nhưng tăng 22,3% so với cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, giá xuất khẩu tôm đạt 7,8 USD/kg, giảm 5,7% so với tháng trước nhưng vẫn tăng 4,4% so với cùng kỳ năm 2025.
Diễn biến này cho thấy thị trường ASEAN đang bước vào giai đoạn cạnh tranh mạnh hơn về giá, đặc biệt trong bối cảnh nhiều quốc gia trong khu vực đẩy mạnh xuất khẩu thủy sản nhằm tận dụng nhu cầu tiêu dùng phục hồi.
Một trong những yếu tố ảnh hưởng đáng chú ý tới xuất khẩu thủy sản thời gian qua là tác động từ xung đột tại Trung Đông. Theo đánh giá của ASEAN+3, xung đột đang làm gia tăng nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng năng lượng, kéo theo chi phí vận tải biển, nhiên liệu và bảo hiểm hàng hải tăng cao. Chi phí logistics tăng đã ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động xuất khẩu thủy sản, nhất là các mặt hàng đông lạnh yêu cầu bảo quản và vận chuyển lạnh liên tục. Bên cạnh đó, giá nhiên liệu và đầu vào nuôi trồng tăng cũng tạo áp lực lớn lên chi phí sản xuất của doanh nghiệp thủy sản.
Ngoài ra, cạnh tranh nội khối ASEAN cũng ngày càng gay gắt. Indonesia hiện vẫn là đối thủ lớn của Việt Nam ở các nhóm hàng như tôm, cá ngừ, mực và bạch tuộc. Tuy nhiên, trong đầu năm 2026, xuất khẩu thủy sản Indonesia giảm mạnh do ảnh hưởng từ xung đột Trung Đông và gián đoạn thương mại quốc tế. Điều này phần nào mở ra cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam mở rộng thị phần tại ASEAN.
Theo nhận định, ASEAN sẽ tiếp tục là thị trường có tiềm năng tăng trưởng tốt đối với thủy sản Việt Nam trong năm 2026 nhờ nhu cầu tiêu dùng nội địa cải thiện, ngành du lịch phục hồi và lợi thế từ các hiệp định thương mại khu vực.
Mực và bạch tuộc cũng ghi nhận tăng trưởng mạnh khi đạt 11,4 triệu USD, tăng 83,2% so với tháng trước và tăng 24,7% so với cùng kỳ năm 2025. Đây là nhóm sản phẩm được hưởng lợi từ sự phục hồi của ngành du lịch, dịch vụ ăn uống và tiêu dùng tại nhiều nước Đông Nam Á. Riêng xuất khẩu tôm sang ASEAN đạt 6,9 triệu USD, tăng 36,7% so với tháng trước và tăng 31,9% so với cùng kỳ năm trước. Tôm hiện chiếm khoảng 10,5% cơ cấu xuất khẩu thủy sản sang khu vực này.
Xét về cơ cấu sản phẩm, cá da trơn chiếm tỷ trọng lớn nhất với 29,6%, tiếp đến là mực và bạch tuộc 17,4%, tôm 10,5%, cá ngừ 5,6%, còn lại là các sản phẩm thủy sản khác.
Dù kim ngạch tăng mạnh, giá xuất khẩu một số mặt hàng thủy sản sang ASEAN trong tháng 3/2026 có xu hướng điều chỉnh giảm nhẹ so với tháng trước do nguồn cung dồi dào hơn và áp lực cạnh tranh trong khu vực. Trong đó, giá xuất khẩu bình quân mực và bạch tuộc đạt 11,1 USD/kg, giảm 5,7% so với tháng trước nhưng vẫn tăng 34,2% so với cùng kỳ năm 2025. Giá cá da trơn đạt khoảng 2,1 USD/kg, giảm 9% so với tháng trước nhưng tăng 22,3% so với cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, giá xuất khẩu tôm đạt 7,8 USD/kg, giảm 5,7% so với tháng trước nhưng vẫn tăng 4,4% so với cùng kỳ năm 2025.
Diễn biến này cho thấy thị trường ASEAN đang bước vào giai đoạn cạnh tranh mạnh hơn về giá, đặc biệt trong bối cảnh nhiều quốc gia trong khu vực đẩy mạnh xuất khẩu thủy sản nhằm tận dụng nhu cầu tiêu dùng phục hồi.
Một trong những yếu tố ảnh hưởng đáng chú ý tới xuất khẩu thủy sản thời gian qua là tác động từ xung đột tại Trung Đông. Theo đánh giá của ASEAN+3, xung đột đang làm gia tăng nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng năng lượng, kéo theo chi phí vận tải biển, nhiên liệu và bảo hiểm hàng hải tăng cao. Chi phí logistics tăng đã ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động xuất khẩu thủy sản, nhất là các mặt hàng đông lạnh yêu cầu bảo quản và vận chuyển lạnh liên tục. Bên cạnh đó, giá nhiên liệu và đầu vào nuôi trồng tăng cũng tạo áp lực lớn lên chi phí sản xuất của doanh nghiệp thủy sản.
Ngoài ra, cạnh tranh nội khối ASEAN cũng ngày càng gay gắt. Indonesia hiện vẫn là đối thủ lớn của Việt Nam ở các nhóm hàng như tôm, cá ngừ, mực và bạch tuộc. Tuy nhiên, trong đầu năm 2026, xuất khẩu thủy sản Indonesia giảm mạnh do ảnh hưởng từ xung đột Trung Đông và gián đoạn thương mại quốc tế. Điều này phần nào mở ra cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam mở rộng thị phần tại ASEAN.
Theo nhận định, ASEAN sẽ tiếp tục là thị trường có tiềm năng tăng trưởng tốt đối với thủy sản Việt Nam trong năm 2026 nhờ nhu cầu tiêu dùng nội địa cải thiện, ngành du lịch phục hồi và lợi thế từ các hiệp định thương mại khu vực.
Bảo Hân
The post Xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang ASEAN tăng tốc appeared first on Tạp chí Thủy sản Việt Nam.
Xem tiếp...
